De Getijdenwachters

Wie over de Provinciale weg langs Landgoed Rijckholt rijdt, kan ze niet missen: vier kleurrijke stalen beelden, elk gewijd aan een seizoen.

Peter van Tilburg vertelt

“De vier beelden aan de Provinciale weg zijn in 2011 ontstaan door een gezamenlijke uitnodiging voor een ontwerp van ‘Landmarks’ van Anthonia van Rappard, eigenaar van de toenmalige Hofstede Galerie Lijn 3 en Rob Bakker, eigenaar van het Landgoed Rijckholt. Het uitgangspunt was dat de beelden datgene zouden uitstralen, waar beide bedrijven, elk gelegen aan een kant van de dijk, voor staan: gezelligheid, vertrouwen, samenhorigheid en medemenselijkheid. Een neven doel was dat ze zouden aanduiden dat er iets te zien is, waardoor mensen rustiger gaan rijden.”

“Landmarks dienen als herkenningspunten in de openbare ruimte, ze moeten goed zichtbaar zijn en betekenis hebben. Omdat het om vier beelden ging, die ook het hele jaar door de herkenningsfunctie moeten behouden, heb ik toen gekozen om voor elk jaargetijde een beeld te ontwerpen. Vandaar de naam Getijdenwachters.”

“Na het voorleggen van een maquette van de combinatie heb ik, na tevredenheid over het ontwerp, een voor een de beelden in elkaar gezet en laten bewerken. Vervolgens heb ik ze geplaatst op de van tevoren aangebrachte fundering. Op 22 april 2012 zijn deze Getijdenwachters officieel onthuld door de Commissaris van de Koningin, mevrouw K.M.H. Peijs. De volgorden van de vier beelden is uiteraard die van de jaargetijden, waarbij de herfst en de winter aan de kant van het seniorencomplex, en de lente en zomer aan de kant van de galerie werden gelokaliseerd. Ik heb geprobeerd om in elke sculptuur het betreffende seizoen door middel van vorm en kleur tot uitdrukking te brengen.”

Mijn inspiratie

“Na de middelbare school heb ik eerst een jaar op de Kunstacademie in Utrecht doorgebracht, maar ben na een jaar naar de universiteit gegaan om culturele antropologie/niet-westerse sociologie te gaan studeren in Amsterdam. Maar tussendoor heb ik mij altijd met kunst beziggehouden. In velerlei ateliers heb ik lessen gevolg in het tekenen, schilderen, en grafiek, en later in het ontwerpen en construeren van sculpturen van metaal. Een paar jaar geleden ben ik opgehouden met het zelf in elkaar zetten van metalen beelden omdat het te zwaar en te vies werd. Ik maak nog wel paper art als autonome sculpturen van karton.”

“Mijn inspiratie haal ik veel uit een stroming die zich begin vorig eeuw in Rusland heeft voorgedaan: het constructivisme. Kunstenaars als Malevich, Kandinsky en vooral El Lissitzky kunnen nog steeds op mijn bewondering rekenen. De essentie is het zoeken naar de ideale vorm. In die tijd werd een esthetische rechtvaardiging niet nodig geacht. Ik vind dat kunst en vooral een sculptuur de toeschouwer moet treffen; kunst moet ‘schuren’, moet aangrijpen en daardoor boeien. Het gaat om de persoonlijke interpretatie van de werkelijkheid, en die kan interessanter zijn dan de werkelijkheid zelf. Een beeld moet uitstraling, ‘charisma’ hebben. Het ergste dat een kunstenaar kan overkomen is wanneer iemand langs zijn werkt loopt zonder het op te merken.”

“Als beeldhouwer creëerde ik bij voorkeur ruimtelijke vormen op basis van een specifieke locatie. Vandaar de titel van enkele beelden: SCACo, wat staat voor Spatial Construction in an Architectonic Context. Met de titel wil ik uitdrukken dat het beeld geen concrete voorstelling heeft, maar inpassing vindt in een ruimte die gedomineerd wordt door de architectuur, inclusief straatmeubilair en verkeersaanduidingen. Mijn beelden zijn altijd van plaatstaal, soms in combinatie met roestvrij staal, koper of glas, en zijn weers- en vandalismebestendig. Met metaal kan ik strakke vormen maken, en het is boeiend om te proberen met dit materiaal toch plasticiteit te bereiken. Een zwaar, nagenoeg niet te tillen beeld kan optisch vederlicht worden. Hoewel mijn beelden in een bepaalde omgeving inpassing moeten vinden, dienen zij evengoed voldoende kracht te hebben om zichzelf te kunnen zijn. Mijn beelden mogen aandacht vragen, en daar hoort ook kleur bij. Het gaat uiteindelijk om vorm en kleur: een bepaalde kleurstelling heeft invloed op de vorm en andersom.”